info@kubrayildiz.av.tr
Basamaklı Sok. No:11 Hamamönü / ANKARA
Content Protection by DMCA.com

Bizi Takip Edin:

İş HukukuEmeklilik Nedeniyle İşten Çıkma ve Tazminat Hakkı

19 Mayıs 2020
https://kubrayildiz.av.tr/wp-content/uploads/2020/05/emeklilik-nedeniyle-isten-cikma.jpg

1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. Maddesi, işçinin kıdem tazminatına hak kazanacağı haller açıkça düzenlemiştir. Şöyle ki, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. Maddesinin 5. Fıkrası ise; işçiye belirli bir prim gün sayısını ve sigortalılık yılını doldurması halinde kendi isteği ile işten ayrılma ve bunun neticesinde kıdem tazminatı alma hakkı tanımaktadır. Bu düzenleme ışığında işçi statüsündeki kişi emeklilik şartlarını sağlaması halinde iş aktini haklı sebeple fesih edebilecek ve kıdem tazminatına hak kazanacaktır. (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2009 / 4726 K. 2011 / 1529 T. 31.1.2011)

Emeklilik sebebiyle iş akdinin feshi şartları

Emeklilik sebebiyle iş akdi fesihlerinde uyulması gereken şartlar işçinin sigortasını ne zaman başlatıldığına göre farklılık göstermektedir.

15 Yıl 3600 Gün şartı:

İşçinin 15 yıl 3600 gün koşulu ile kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için sigorta girişinin 08.09.1999 tarihinden önce yapılmış olması gerekmektedir. İlk sigorta girişi 08.09.1999 tarihinden önce olanlar, 3600 gün sigorta primi yatırılmış olması ve 15 yıldır sigortalılar ise iş sözleşmelerini feshedebilirler.

25 Yıl 4500 Gün şartı:

08.09.1999 sonrası sigorta girişi bulunanlar 25 yıldır sigortalı olma ve 4500 gün sigorta primi ödemiş olma şartlarını sağladıklarında emeklilik nedeni ile feshe hak kazanırlar.

Yukarıda belirttiğimiz şartları sağlayan işçi emeklilik nedeni ile fesih hakkını kullanmak istiyor ise sigorta müdürlüklerine başvurarak bu şartları sağladığını SGK’dan temin edeceği belge ile ispat etmeli ve bu belge ile işverenine başvurmak zorundadır.

İşçinin emeklilik nedeniyle iş hakkını feshetmesi halinde kıdem tazminatı

İşçinin, emeklilik nedeni ile fesih hakkını kullandığında her hangi bir ihbar süresi tanıma yükümlülüğü yoktur. İşveren işçiyi ihbar süresinde zorlayamaz; işçi de ihbar tazminatı talep edemez.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi’nin 2016/33861 E., 2016/17414 K. sayılı ve 24.10.2016 tarihli kararı;

“İhbar tazminatı, iş sözleşmesini fesheden tarafın karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminat olması nedeniyle, iş sözleşmesini fesheden tarafın feshi haklı bir nedene dayansa dahi, ihbar tazminatına hak kazanması mümkün olmaz. İşçinin 1475 Sayılı Kanun’un 14. maddesi hükümleri uyarınca emeklilik, muvazzaf askerlik, evlilik gibi sebeplerle iş sözleşmesini feshetmesi durumunda ihbar tazminatı talep hakkı bulunmamaktadır. Anılan fesihlerde işveren de ihbar tazminatı talep edemez.”

İşçinin emeklilik nedeniyle feshettiği işten ayrılması sonrasında bir başka işe başlaması

1475 Sayılı yasaya 4447 Sayılı yasa ile eklenen 5. bentte, “506 Sayılı Kanunun 60. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı Kanunun Geçici 81. maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle” işçilerin kıdem tazminatına hak kazanabileceği hükme bağlanmıştır.

Kanun koyucu işçi – işveren haklarının korunması amacıyla;

İşçi, prim ödeme ve sigortalılık süresi yönünden emeklilik hakkını kazanmış olsa da, diğer bir ölçüt olan emeklilik yaşını beklemek zorunda olan işçilerin, bundan böyle çalışma olmaksızın iş yerinden ayrılmaları halinde kıdem tazminatı alabilmelerini sağlamaktır. İşçi ayrıldığı tarihte sigortalılık süresini ve prim gün sayısını tamamlamış ise kıdem tazminatına hak kazanacaktır. Hakkın kötüye kullanılmadığı sürece işçinin herhangi bir neden belirterek veya neden belirtmeden ayrılması, kıdem tazminatını hak kazanmasını etkilememelidir. Bu durumda kıdem tazminatı ödenmeyen işçi öncelikle arabuluculuk yoluna başvuracaktır. Bu aşamadan sonra da ödeme yapılmaz ise dava açılması gerekmektedir. Çalışan davayı kendisi açabileceği gibi bir avukat yardımı ile de dava açılabilir.

Zira işçi bu noktada Anayasadan doğan bir hakkını kullanmaktadır. Anayasa madde 49’a göre, “Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir. Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları korumak, çalışmayı desteklemek ve işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak için gerekli tedbirleri alır.” Denmektedir. Davacının ayrıldıktan sonra yeni iş bulması, bu hak kapsamında değerlendirilmelidir. Yasal hakkını kullanan işçinin, ayrılmadan önce ve çalışırken iş bulduğu savunulmadığı sürece bu hakkını kullanması, hakkın kötüye kullanılması olarak değerlendirilemeyecektir.

Yargıtay 9. HD. E. 2009/4726 K. 2011/1529 T. 31.1.2011

“Dava emeklilik nedeniyle kıdem tazminatına hak kazanmaya ilişkindir.Davalı belediyenin alt işverenleri olan feri müdahiller tarafından davacıya kıdem tazminatı olarak yapılan ödemelerin faiziyle birlikte mahsubunun gerekip gerekmediği konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunmaktadır. Mahkemece bilirkişi raporundaki bakiye kıdem tazminatı hüküm altına alınmış ise de, dairemizin istikrar kazanmış uygulamasına göre işçiye iş akdinin feshinden önce kıdem tazminatı adı altında ödenen miktarın avans olarak kabul edilmesi suretiyle ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte hesaplanan kıdem tazminatından mahsubu gerekmektedir.

Davacının emeklilik nedeni ile iş akdini feshettiği sabittir. İşçi tarafından bağlı bulunduğu kurum ya da sandıktan tahsise ya da tahsis yapılabileceğine dair yazının işverene bildirildiği anda işverenin kıdem tazminatı ödeme yükümü doğar ve faiz başlangıcı da bu tarih olarak esas alınmalıdır. Dosya içinde davacının emeklilik sebebiyle bağlı bulunduğu kurum veya sandıktan tahsise ya da tahsis yapılabileceğine dair yazıyı işverenlere bildirdiği yönünde bir kayıt ya da belge bulunmamaktadır. Böyle bir belgenin varlığı halinde kıdem tazminatı için faize işverene bildirim tarihinden aksi halde dava tarihinden itibaren hükmedilmesi gerekir.”

https://kubrayildiz.av.tr/wp-content/uploads/2020/02/LOGO-YAZI-3.gif
Hacettepe Mah. Göztepe Sok. No:17/A Hamamönü Altındağ / ANKARA
info@kubrayildiz.av.tr